Giao thức SMB là gì?

SMB (Server Message Block) là giao thức mạng dùng để chia sẻ file, thư mục, máy in và một số tài nguyên mạng giữa các máy tính.

Ví dụ đơn giản: một máy Windows trong mạng LAN chia sẻ thư mục \\SERVER\DATA, các máy khác truy cập vào thư mục đó. Đây chính là SMB đang hoạt động.

SMB thường được dùng để làm gì?

• Chia sẻ file, thư mục giữa các máy Windows, Linux và macOS.
• Chia sẻ máy in trong mạng nội bộ.
• Xác thực người dùng khi truy cập tài nguyên dùng chung.
• Làm file server hoặc NAS lưu trữ dữ liệu tập trung.
• Cho phép ứng dụng đọc/ghi file trên máy chủ như thể file nằm trên máy cục bộ.

SMB hoạt động như thế nào?

Giả sử bạn có một máy Windows và một máy chủ (hoặc NAS) trong cùng mạng LAN:

Máy Windows
192.168.1.10
     │
     │  SMB
     ▼
Máy chủ / NAS
192.168.1.20
└── /DATA

Truy cập thư mục chia sẻ trên Windows

Mở File Explorer và nhập vào thanh địa chỉ:

\\192.168.1.20\DATA

Kết nối SMB trên Linux

Linux cũng có thể gắn (mount) thư mục SMB bằng lệnh:

sudo mount -t cifs //192.168.1.20/DATA /mnt/data -o username=tennguoidung

Hệ thống sẽ yêu cầu nhập mật khẩu của tài khoản được cấp quyền truy cập. Để dùng lệnh này, máy Linux cần cài gói cifs-utils.

Ở chiều ngược lại, khi muốn máy Linux làm máy chủ chia sẻ file qua SMB, phần mềm thường được dùng là Samba.

SMB dùng cổng nào?

Các phiên bản SMB

• SMBv1: phiên bản cũ, có nhiều lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng và từng bị khai thác trong đợt mã độc tống tiền WannaCry năm 2017. Hiện đã bị tắt mặc định trên các bản Windows mới.
• SMBv2: cải thiện hiệu năng và bảo mật đáng kể so với SMBv1.
• SMBv3: hỗ trợ mã hóa dữ liệu khi truyền, là phiên bản nên sử dụng hiện nay.

Lưu ý bảo mật khi sử dụng SMB

• Không mở cổng 445 ra Internet. SMB được thiết kế cho mạng nội bộ; nếu cần truy cập từ xa, hãy dùng VPN.
• Tắt SMBv1 nếu không còn thiết bị cũ nào bắt buộc phải dùng.
• Phân quyền rõ ràng cho từng thư mục chia sẻ, hạn chế cho phép truy cập không cần mật khẩu.

Kết luận

SMB là giao thức quen thuộc giúp chia sẻ file, thư mục và máy in giữa các máy tính trong mạng nội bộ, hoạt động trên cả Windows, Linux và macOS. Khi triển khai, bạn nên dùng phiên bản SMB mới và tuân thủ các nguyên tắc bảo mật cơ bản để bảo vệ dữ liệu.

Hy vọng bài viết hữu ích với bạn!